Czy Polska, kraj w którym bezrobocie sięga 18% może być atrakcyjnym miejscem pracy dla cudzoziemców? Okazuje się, że tak. W naszym kraju od kilku lat notuje się systematyczny wzrost zagranicznej siły roboczej. Pracodawcy coraz chętniej zatrudniają cudzoziemców, pomimo iż jest to czasochłonne i wiąże się z dużymi kosztami.
 
Jak wynika z badań nad rynkiem pracy, zatrudnianie przez polskich pracodawców osób z zagranicy, związane jest przede wszystkim z powstaniem swoistej luki, czyli niedopasowaniem popytu i podaży na pracę. Innymi słowy mówiąc owo wolne miejsce na rynku pracy gromadzi wszystkie te zawody i specjalności, w których brakuje odpowiedniej liczby pracowników polskich.

Wszelkie kwestie związane z zatrudnieniem i pracą cudzoziemców na terenie Rzeczpospolitej Polskiej są regulowane przez ustawę z dnia 20 kwietnia 2004 roku oraz przez szereg rozporządzeń Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Każdy obcokrajowiec, który ma na uwadze podjęcie legalnej pracy zarobkowej w Polsce, musi uzyskać stosowne zezwolenie przez wojewodę, właściwego ze względu na siedzibę firmy, w której dana osoba chce pracować. Obowiązek ten nie dotyczy obywateli państw członkowskich Wspólnoty oraz krajów, z którymi Unia Europejska zawarła umowy o swobodzie przepływu osób.

Również pracodawcę chcącego zatrudnić cudzoziemca nie ominie długotrwała i kilkustopniowa procedura, nierzadko polegająca na ciągłym dostarczaniu odpowiednich „papierków" do wydziału Polityki Społecznej Urzędu Wojewódzkiego, któremu podlega dana firma. Dokumenty, do których dostarczenia pracodawca jest zobowiązany to, prócz odpowiedniego wniosku, m.in.:

• wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdzający uzyskanie wpisu do rejestru przedsiębiorców,
• dowód wpłaty na Fundusz Pracy,
• kopia dokumentu podróży cudzoziemca, w przypadku posiadania przez cudzoziemca odpowiedniej wizy lub zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony należy przedstawić oryginał dokumentu podróży,
• dokument potwierdzający kwalifikacje zawodowe cudzoziemca,
• czasowe zameldowanie cudzoziemca,
• zaświadczenie z Krajowego Rejestru Karnego stwierdzające, że obcokrajowiec nie został skazany w Rzeczypospolitej Polskiej prawomocnym wyrokiem na karę pozbawienia wolności lub na karę pozbawienia wolności, której wykonanie zostało zawieszone – do czasu zakończenia okresu próby,
• oświadczenia cudzoziemca dotyczące: naruszenia/nienaruszenia przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie roku przed złożeniem przez pracodawcę wniosku o wydanie zezwolenia, udziału w postępowaniu w sprawie zobowiązania do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub o wydalenie,
• oświadczenia pracodawcy dotyczące naruszenia/nienaruszenia przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w okresie roku przed złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia,
• numer statystyczny /REGON/,
• opinia starosty/prezydenta miasta na prawach powiatu właściwego dla miejsca wykonywanej pracy, dotycząca sytuacji na rynku pracy w zawodzie wymienionym we wniosku,
• podjęte przez pracodawcę działania, inne niż złożenie oferty wolnego miejsca pracy w Powiatowym Urzędzie Pracy, w celu pozyskania pracownika – obywatela polskiego lub cudzoziemca posiadającego zezwolenie na osiedlenie się, zgodę na pobyt tolerowany, status uchodźcy lub korzystającego z ochrony czasowej w Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak widać cała procedura jest niezwykle czasochłonna i wymaga mnóstwa papierkowej pracy, na którą większość pracodawców nie ma czasu lub po prostu ochoty. Jednak wypełnianie i składanie dokumentów to nie wszystko. Wielu pracodawców chcących zatrudnić osobę z zagranicy odstraszają związane z tym wysokie opłaty, których kwota od 1.01.2006 roku jest równa minimalnemu wynagrodzeniu za pracę, czyli sumie 899,10 zł. W przypadku, gdy pracodawca chce jedynie przedłużyć zezwolenie na pracę dla cudzoziemca, zobowiązany jest zapłacić połowę wynagrodzenia minimalnego.

Cała zawikłana i kosztowna procedura, bardzo często sprawia, iż pracodawcy chętniej zatrudniają cudzoziemców „na czarno". Przez co wykształcił się w Polsce swoisty dwusegmentowy rynek pracy w zakresie zatrudnienia obcokrajowców. Charakteryzuje go z jednej strony właśnie legalne zatrudnienie cudzoziemców, z drugiej zaś nielegalne przyjmowanie do pracy, które według szacunków waha się od 50 do 300 tys. osób. Obcokrajowców, którzy otrzymali legalne upoważnienie do podjęcia pracy jest znacznie mniej.

Według danych z 2003 roku najwięcej zezwoleń otrzymali obywatele państw starej Unii Europejskiej ok. 7845 osób, w tym najwięcej Niemcy ok. 1865 i Francuzi - 1491. Równie liczną grupę stanowili Ukraińcy, którzy w 2003 roku otrzymali ok. 2750 zezwoleń na pracę, Białorusini ok. 828 oraz Rosjanie 698. Z krajów pozaeuropejskich najliczniejszą grupę stanowili Amerykanie - tu wydano zezwolenia na pracę dla 846 osób - oraz Turcy 665 osób.

Jak wynika z danych za 2003 rok, najwięcej bo aż ponad 50% obcokrajowców, podejmowało pracę w województwie mazowieckim – ok. 9272 osoby. Na kolejnych miejscach uplasowały się województwa: śląskie - tu pracę podjęło ok. 1471 osób, pomorskie - 1072 osoby oraz wielkopolskie - 1039 osób.

Podejmując próbę analizy zawodów jakie wykonują w naszym kraju cudzoziemcy, zauważymy iż większość obywateli starych państw członkowskich Wspólnoty podejmuje pracę w sektorach takich jak finanse oraz przemysł, rzadziej natomiast w handlu. Obywatele Rosji oraz byłych republik radzieckich pracują głównie w handlu a także w oświacie. Natomiast Amerykanie bardzo często zatrudniani są w Polsce jako lektorzy języka angielskiego.

Obecnie skala zatrudnienia obcokrajowców w Polsce nie wpływa w znaczący sposób na sytuację polskiego rynku pracy. Liczba cudzoziemców zarówno legalnie jak i nielegalnie pracujących na terenie naszego kraju nie przekracza 1% ludności czynnej zawodowo. Należy również dodać, iż osoby z zagranicy dopuszczane są do polskiego rynku pracy na zasadzie zatrudnienia uzupełniającego nie zaś wypierającego.

Paulina Maik

Szukaj ofert pracy

Np.: Programista Warszawa (oddzielaj słowa spacjami)

Kontakt z nami