Chcesz dorobić sobie na studiach, zdobyć odpowiednie doświadczenie lub wyrobić sobie nazwisko w branży? A może myślisz o zarabianiu takiej kwoty, która zapewni Twoje utrzymanie i rozwój? Zostań freelancerem!

To nie będzie artykuł o tym, jakie zagrożenia wynikają z bycia „wolnym strzelcem", jak to się potocznie mówi o freelancerach, ponieważ w każdej pracy i każdym zawodzie doszukamy się jakiś minusów i braków. Bo, czy praca na etacie, w pełnym wymiarze godzin, na podstawie umowy o pracę, daje nam 100% gwarancję zatrudnienia i stały miesięczny dochód? Jeśli wciąż tak myślisz, jesteś w bardzo dużym błędzie. Rzeczywistość jest inna. Niezależnie od formy prawnej zatrudnienia i charakteru pracy, dużo zależy od nas samych. Nie chciałabym nikomu wmawiać, że bycie freelancerem to najlepsze rozwiązanie zapewniające wszystko to, czego oczekujemy od pracy: pieniądze, swobodę działania, sukcesy. Tak naprawdę, aby zostać zauważonym i cenionym „wolnym strzelcem" trzeba się sporo napracować. Czasem należy pójść na kompromisy i wyrzeczenia. Czy jesteś do tego stworzony – oceń sam!

Każdy może zostać freelancerem

To „każdy" nie odnosi się do wszystkich ludzi, którzy po prostu chcą zarabiać pieniądze. „Każdy" oznacza dziedzinę, specjalizację, zdolności. Freelancing nie jest przypisany wyłącznie do jednej branży, tak jak się to do tej pory powszechnie uważało (freelancerem był najczęściej informatyk). Obecnie możemy śmiało powiedzieć, że freelancing dotyczy bardzo różnych kategorii, począwszy od wspomnianych już informatyków (programiści, specjaliści z dziedziny baz danych i multimediów, twórcy stron www, eksperci od reklamy internetowej), poprzez tłumaczy, dziennikarzy, osoby przepisujące teksty oraz pozyskujące dane, skończywszy na konsultantach ds. marketingu, czy strategii promocji marki.

Freelancer to specjalista w danej dziedzinie, który nie pracuje na pełnym etacie (w firmie), ale realizuje określone projekty (przyjmuje i wykonuje zlecenia). Zatem tutaj mniejsze znaczenie ma wykształcenie, czy ukończone kursy. Liczą się przede wszystkim umiejętności. Potrafisz projektować strony www, a na co dzień pracujesz w salonie samochodowym? Jesteś nauczycielem biologii z doskonałą znajomością języka niemieckiego? Pracujesz jako specjalista ds. badań rynkowych, a przy tym posiadasz lekkie pióro? Zostań freelancerem! Dorabiaj. Takie rozwiązanie nie tylko przyniesie Ci dodatkowe dochody, ale i wzbogaci Twoje doświadczenie (portfolio). Jednak, jeżeli dopiero zaczynasz swoją przygodę jako „wolny strzelec" i poczujesz się jak „ryba w wodzie" – nie rzucaj od razu swojej dotychczasowej pracy. Zapracuj na swoje portfolio, wyrób sobie nazwisko, zbuduj bazę klientów, zbierz jak najwięcej pozytywnych opinii zleceniodawców.

Wszystko zależy od Ciebie

Dla tych, którzy cenią sobie samodzielność i brak nieustającej kontroli przełożonego, freelancing, jako sposób na zarabianie pieniędzy, może się sprawdzić. Dlatego na wstępie, zanim podejmiesz pierwsze kroki w tym kierunku, powinieneś odpowiedzieć sobie na pytanie „co jest dla mnie ważne?", „jakim jestem człowiekiem i pracownikiem?". Jeśli preferujesz pracę w określonych, stałych godzinach, proces oceniania nie tylko za efekty, funkcjonowanie w szerszej społeczności (zespole, grupie) – nie wmawiaj sobie, że freelancing do Ciebie pasuje. „Wolny strzelec" teoretycznie pracuje dla kogoś, ale tak naprawdę wszystkie działania realizuje dla siebie. Odpowiada przede wszystkim przed sobą samym (nie mówimy tu o ocenie końcowej pracy, do której ma prawo pracodawca/zleceniodawca). Jeśli nie zrealizujesz projektu w wyznaczonym do tego terminie i będzie to wynik Twojej złej organizacji pracy i czasu – możesz mieć zastrzeżenia wyłącznie do siebie. Szef nie zaprosi Cię na dywanik, nie skarci, nie ukarze. W takiej sytuacji nie stosuje się najczęściej rozwiązań pośrednich. Nieudane zadanie sprawia, że ten sam zleceniodawca nie będzie chciał prawdopodobnie już z Tobą współpracować. A do tego może popsuć ci opinię w branży czy otoczeniu. Dlatego freelancing możemy potraktować jako zabawę, czy realizowanie swojego hobby wówczas, kiedy to tylko jeden z elementów naszej działalności (jako coś ekstra podczas studiów, czy w ramach pracy etatowej).  Jednakże, jeżeli chcemy utrzymać się z tego typu działań, musimy wiedzieć, że wszystko zależy od nas. Dlatego freelancerem powinna być osoba, która posiada dużą samodyscyplinę i umiejętność organizowania własnego czasu.

Zarabiasz tyle, ile wynegocjujesz

Na temat zarobków freelancerów można pisać wiele, ponieważ nie ma jednoznacznej odpowiedzi na pytanie „ile można na tym zarobić?". Nie ma tutaj ani żadnych reguł, ani powszechnie przyjętych stawek. Pracujesz dla firmy mającej swą siedzibę w Warszawie lub za granicą? Możesz zarobić nawet do trzech razy więcej niż w przypadku firmy ulokowanej w innej, mniejszej miejscowości. Dopiero zaczynasz i realizujesz swój pierwszy projekt? Licz się z niewielkim wynagrodzeniem, a nawet z pracą za darmo. Zarobki freelancera zależą przede wszystkim od tego, dla kogo realizowane jest zlecenie, jakim doświadczeniem (portfolio) i opiniami możemy się pochwalić, od źródła zlecenia (czy to my sami zgłosiliśmy się do firmy, czy też firma nas wybrała), od sposobu komunikacji, terminów, które zostają narzucone lub wspólnie ustalone. Ponadto wysokość stawek zależy od charakteru zlecenia (tłumacz niemieckiego, czy chińskiego) oraz naszych zdolności negocjacyjnych. Czasem bywa tak, że droga do podjęcia negocjacji cenowych jest zamknięta, co oznacza, że albo godzimy się na zaproponowaną stawkę albo nie wchodzimy w dane  przedsięwzięcie. Dlatego zanim zaoferujemy swoje usługi, lepiej zdobyć jak najwięcej informacji o projekcie oraz firmie, która zleca jego wykonanie.

Praca bez wychodzenia z domu

Dużym plusem pracy „wolnego strzelca" jest praca w warunkach domowych, w godzinach przez siebie ustalonych. Oczywiście jest to walor dla tych, którzy cenią sobie taką samodzielność w pracy. Dla innych może być to czynnik demotywujący. Dla tych, którzy jednak już wiedzą, że freelancing im odpowiada, praca w domu daje duże możliwości. Zdecydowana większość zleceń opartych jest na pracy przy komputerze i przy użyciu Internetu. Nie oznacza to, że tylko osoba pracująca przy komputerze może nazywać się freelancerem. Wszystko zależy od rodzaju zlecenia (np. redaktor książki może pracować wyłącznie na wydruku). Podobnie jest z komunikacją z klientem. Są osoby, które preferują bezpośredni kontakt, ponieważ tylko w takich okolicznościach są pewne, że prawidłowo odczytają oczekiwania i potrzeby pracodawcy. Są także i tacy, którzy nastawieni są z reguły na kontakt telefoniczny. Ale bez względu na preferencje to Internet jest głównym narzędziem pracy oraz źródłem szukania zleceń. Jest to rozwiązanie tanie (choć nie w każdym przypadku, ponieważ spotkamy się z płatnymi serwisami internetowymi – aukcjami – w ramach których należy opłacać abonament, i to czasem dosyć wysoki; płatne strony nie są polecane osobom początkującym), szybkie i wygodne. Istnieje kilka możliwości szukania zleceniodawców w Internecie. Obecnie coraz popularniejsze stają się internetowe aukcje dla freelancerów zwane freelance markets. Polegają one na tym, że zleceniodawca prezentuje (opisuje) projekt, który jest do wykonania, natomiast chętni do jego realizacji przedstawiają swoje oferty cenowe. Pracodawca wybiera najkorzystniejszą oraz tę, która gwarantuje mu prawidłowe wykonanie pracy. W tym celu zleceniodawcy często sprawdzają oferentów, prosząc ich o próbki swoich umiejętności, portfolio lub stworzenie tzw. „makiety" („mockup"). Ta ostatnia to nic innego, jak swoistego rodzaju „demo", szkic projektu. Co prawda wymaga to nakładu czasu, wysiłku i determinacji (oraz odrobiny pozytywnego nastawienia), ale wielu freelancerów uważa, że warto (zwłaszcza dla zagranicznych zleceniodawców lub też na zagranicznych aukcjach).

Drugim sposobem na otrzymanie zlecenia są bazy ofert (boards) i banki talentów (talent banks). Są to po prostu miejsca z ofertami (ogłoszeniami) dla „wolnych strzelców". Niezależnie jednak od tego, w jaki sposób będziemy szukali zleceń, podstawowym, pierwszym krokiem, który należy tutaj poczynić, to stworzenie własnego portfolio. Na jego podstawie oceniany jest prawie każdy freelancer. Portfolio powinno zawierać przykłady dotychczasowych prac, opis wykonanych projektów, krótką informacje o osobie (autorze), a przede wszystkim – jak najwięcej pozytywnych opinii byłych pracodawców o umiejętnościach freelancera.

Powyższy artykuł skupia się bardziej na aspektach osobowościowych (psychologicznych) freelancera, aniżeli technice poszukiwania zleceń. Ma on na celu próbę odpowiedzenia sobie na pytanie „czy ja się do tego nadaję?", „czy mi to pasuje?", „jakie umiejętności i zdolności mogę sprzedawać?". Bo freelancing to po prostu sprzedawanie siebie. W pozytywnym tego słowa znaczeniu.

Aneta Tondos

Terminy i skróty używane na stronach freelancerskich (na podstawie http://www.freelancedaddy.com/pl ):

• freelancer - „wolny strzelec", osoba pracująca na własny rachunek;
• outsourcing - zlecanie zadań/projektów firmom zewnętrznym (w tym również freelancerom); na rosnącej popularności tego zjawiska bazują swoją działalność serwisy pośredniczące w kontaktach zleceniodawców ze zleceniobiorcami;
• buyer, webmaster - oba terminy określają zleceniodawcę;
• seller, provider - zleceniobiorca, wykonawca projektu (czasem serwisy używają innych określeń – coder, programmer);
• auction, project - aukcja, w której zgłaszamy nasze oferty wykonania zlecenia (bid);
• bid - nasza oferta (zgłoszenie) w aukcji (zazwyczaj zawiera kwotę oraz krótki opis);
• auto-bidder - freelancer, który "na ślepo" zgłasza się do setek projektów często nawet nie czytając specyfikacji zlecenia; typ wykonawcy, którego klienci omijają szerokim łukiem;
• invite-only - project dostępny tylko dla zaproszonych wykonawców; ew. wysłane przez zleceniodawcę zaproszenie do złożenia oferty w jego projekcie;
• confirmation - potwierdzenie; akceptacja wyboru do projektu (wymagane w niektórych serwisach);
• featured - project "specjalny", wyróżniony – zleceniodawca zapłacił za szczególną jego ekspozycję; często związany z długoterminowymi kontraktami (takich projektów nie można zgłaszać jako „zwykłe");
• review - ocena za wykonany projekt, zazwyczaj w skali 1-10;
• escrow - depozyt; zleceniodawca wpłaca kwotę wynagrodzenia za zlecenie i czeka na zakończenie prac, w tym momencie „zwalnia" depozyt i kwota zostaje przelana na konto wykonawcy;
• withdraw(al) - wypłata pieniędzy z konta założonego w serwisie (przelewem, czekiem, PayPal, itd.);
• wire transfer - przelew bankowy;
• invoice – faktura;
• mockup - "makieta"; szkicowe, wstępne przedstawienie koncepcji wykonania zlecenia, często wykonywane jako "przynęta" przed wygraniem projektu;
• rate (hourly) - stawka (godzinowa);
• cancel - rozwiązanie, skasowanie projektu;
• PM/PMB - prywatna wiadomość (private message), „tablica" prywatnych wiadomości (private message board);
• deadline - termin zakończenia prac nad projektem;
• supspend(ed) - zawiesić (zawieszone); konto może zostać zawieszone w przypadku złamania regulaminu;
• ASAP - natychmiast (as soon as possible); pilny project;
• FL – freelancing.
  

Szukaj ofert pracy

Np.: Programista Warszawa (oddzielaj słowa spacjami)

Kontakt z nami