Kodeks pracy gwarantuje każdej osobie zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego. Pracownik nie może zrzec się tego przywileju, natomiast pracodawca jest zobowiązany udzielić go swojemu podwładnemu i co więcej, za ów urlop zapłacić.

Minimalny urlop, jaki może otrzymać osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, która pracuje krócej niż 10 lat to 20 dni. Jednak jeśli staż pracy jest większy, automatycznie rośnie również liczba dni wolnych w tym wypadku to 26 dni.

Osoby pracujące, już po pierwszym miesiącu nabywają prawo do odpoczynku. Należy im się wówczas 1/12 przysługującego rocznego urlopu. Należy pamiętać, iż z każdym kolejnym przepracowanym miesiącem ilość dni wolnych proporcjonalnie wzrasta. Dla przykładu, jeśli osoba X rozpoczęła swoją pierwszą pracę w firmie od 1 kwietnia, to prawo do urlopu nabywa po 30 kwietnia i od tego momentu może dostać 1/12 z przysługujących, ze względu na staż pracy dni, czyli np. z 20 dni pracownik otrzyma ok. 1,7 dnia wolnego.

Dla osób pracujących na część etatu, urlop przeliczany jest nieco inaczej. Dni wolne są tu proporcjonalne do wymiaru czasu, a każdy niepełny dzień zaokrąglany jest w górę. Czyli na przykład jeśli pani X, ze stażem pracy mniejszym niż 10 lat, jest zatrudniona na 1/3 etatu to wówczas przysługuje jej (1/3 x 20= 6,67) siedem dni wolnych w roku.

Dodatkowo warto wiedzieć, że według kodeksu do stażu pracy, od którego zależy długość urlopu, wlicza się również czas nauki. I tak, kończąc jedynie szkołę podstawową bądź zawodową zyskuje się trzy lata. Za technikum, pięć lat, natomiast za ukończenie liceum ogólnokształcącego cztery lata. Kończąc szkołę policealną dolicza się łącznie sześć lat. Jednak najbardziej opłacalne w tym wypadku jest ukończenie studiów. Absolwenci będą mieli naliczone aż osiem lat do stażu pracy, przy czym nie ma znaczenia czy ukończyli studia magisterskie czy licencjat. Ważną jeśli chodzi o edukację informacją jest to, iż wymienionych lat nauki nie wolno sumować. Dodatkowo jeśli jednocześnie studiowałeś i pracowałeś, kodeks pracy daje Ci możliwość wyboru korzystniejszej opcji.

Co roku pracodawca jest zobowiązany posłać swojego podwładnego na urlop. Każdy pracownik powinien wykorzystać wolne dni do końca grudnia, a w niektórych przypadkach również do marca następnego roku. Jeśli w tym czasie osoba zatrudniona nie wykorzysta wolnego, może spowodować obciążenie pracodawcy mandatem z Państwowej Inspekcji Pracy.

Warto wiedzieć, że niewykorzystane urlopy nie tracą ważności przez okres trzech lat. Dopiero po tym czasie ulegają one przedawnieniu. Każdy pracownik ma również możliwość podzielenia swojego urlopu. Można więc wziąć wolne raz bądź parę razy po kilka dni.

Istnieją również sytuacje, w których zamiast urlopu można dostać wynagrodzenie. Te sytuacje to między innymi rozwiązanie umowy o pracę na czas nieokreślony lub określony, zwolnienie dyscyplinarne oraz wygaśnięcie stosunku pracy. Wówczas za jeden dzień niewykorzystanego urlopu dostaniemy równowartość jednej dniówki, w zależności od ilości dni pracy w konkretnym miesiącu.

Kodeks pracy umożliwia również w razie sytuacji „awaryjnej" starania o przyznanie płatnego urlopu „z dnia na dzień", innymi słowy „urlopu na żądanie". Jednak liczba dni takiego urlopu ograniczona jest do jedynie czterech w roku.

Jak już wiadomo, płatny wypoczynek należy się każdej pracującej osobie. Wystarczy tylko napisać odpowiedni wniosek, który musi zawierać prośbę o udzielenie urlopu oraz czas „od do", w którym wolne dni miałyby być przyznane. Ów wniosek następnie składamy na ręce pracodawcy, którego obowiązkiem jest odpowiedź. Jednak co zrobić w sytuacji gdy szef ociąga się z przyznaniem swojemu pracownikowi wolnego lub znacznie zaniża ilość wolnych dni? Pozostaje tu jedynie skarga do Państwowej Inspekcji Pracy, która ma obowiązek sprawdzenia czy rzeczywiście łamane jest prawo. Jeśli PIP stwierdzi naruszanie przepisów, pracodawca może zostać ukarany grzywną.

Sumienność i rzetelność pracodawców była niedawno sprawdzana w bankach. Raport inspekcji pracy dotyczący przestrzegania przepisów prawa pracy obiegł całą Polskę. Okazało się, że na 80 placówek zatrudniających ponad 16 tys. pracowników, w ponad 40 proc. placówek nie udzielano pracownikom urlopów, w 38 proc. nieprawidłowo ewidencjonowano czas pracy. Dopatrzono się też innych wykroczeń poza prawo. Kontrola inspekcji doprowadziła do wyegzekwowania na rzecz ponad 2 tys. pracowników 1 145 735 zł. zaległych wynagrodzeń, a 669 pracownikom udzielono zaległych urlopów wypoczynkowych.

Niestety jeśli przełożony nadal lekceważy starania pracownika o urlop, wówczas pozostaje jedynie oddać sprawę do sądu, co może grozić karą nawet do 2 lat pozbawienia wolności dla nieuczciwego szefa.

Paulina Maik

Szukaj ofert pracy

Np.: Programista Warszawa (oddzielaj słowa spacjami)

Kontakt z nami