Venture capital to jeden z funduszy finansujący działalność gospodarczą. Ale jakie czynniki powodują, że jest on korzystniejszy od innych?  Dlaczego firma mogąca pozyskiwać kapitały z różnych źródeł, np. zaciągać długi - poprzez kredyt i emisję obligacji, pozyskiwać inwestora branżowego bądź sprzedawać akcje na rynku publicznym, ma wybrać właśnie ten fundusz? Co oferują, a czego wymagają jednostki będące inwestorami venture capital?

Venture capital - korzystniejszy od innych?

Przedsiębiorstwa będące na różnych etapach swojej działalności mogą korzystać z bogatej oferty form dofinansowania. Ale ubieganie się o jakąkolwiek z nich łączy się ze spełnianiem szeregu wymogów, często długotrwałymi procedurami związanymi ze zgromadzeniem dokumentacji, a ostatecznie z pewnymi konsekwencjami. Decydując się na kredyt musimy wykazywać zdolność kredytową, a więc posiadać majątek zabezpieczający nasze zobowiązanie. Deklarujemy się także na terminowe jego spłacanie wraz z naliczanymi odsetkami, co wiąże się z wysoką płynnością jednostki gospodarczej. Banki w Polsce, w porównaniu z innymi krajami, wykazują niski stopień akceptowalności ryzyka i przez to z kolei mają wysokie wymagania co do dodatkowych zabezpieczeń. Widać zatem, że ta forma dofinansowania nie jest łatwo dostępna szczególnie dla firm młodych bądź już zadłużonych.

Podobnie decydując się na pozyskanie inwestora branżowego, musimy liczyć się z konsekwencjami. Takim podstawowym i najistotniejszym efektem wyboru tego źródła dofinansowania jest utrata suwerenności i niezależności. Inwestor wymaga bowiem dostosowania się przedsiębiorstwa do swoich celów.

Venture capital ma zupełnie inny charakter. Pozwala on na realizację obarczonych dużym ryzykiem zadań w fazie projektowania lub zakładania firmy, gdy nie posiadamy wystarczających środków. Jest to idealne rozwiązanie także w przypadku, gdy planujemy ekspansję.  Inwestor tego funduszu staje się wspólnikiem. Podziela zatem z innymi członkami ryzyko inwestycji i posiada spójny z nimi cel, którym jest rozwój i wzrost wartości firmy w przeciągu kilku lat. Ventura capital, bądź jak go niektórzy utożsamiają z nazwą private equity, jest funduszem długotrwałym, zazwyczaj pozostający w spółce od 3 do 7 lat. Jego inwestor decyduje się na wspieranie jednostek, które nie mają możliwości uzyskania kredytu, a wynika to z jego doświadczenia i umiejętności kalkulowania ryzyka. To co najbardziej odróżnia VC od innych form finansowania, prócz spójności celu inwestora ze spółką, to przede wszystkim brak występowania odsetek. Fundusz zarabia na wzroście rynkowej wartości firmy, a wszystkie zyski przekazuje na dalszy rozwój firmy. O jego atrakcyjności świadczy także fakt, iż inwestorzy to osoby o rozległych kontaktach i olbrzymim bagażu doświadczenia zawodowego. Venture capital to zatem nie tylko wniesione pieniądze, to umiejętności i doświadczenie nowego wspólnika.

Czy każdy może pozyskać środki z funduszu venture capital?

Venture capital, jako kapitał wysokiego ryzyka, finansuje działalność gospodarczą na każdym poziomie jej rozwoju. Finansuje on także różne sytuacje gospodarcze, jak np. wprowadzenie spółki na giełdę czy jej restrukturyzację.  Fundusz ten posiada zatem bogatą ofertę. Szczególnie istotne dla firm zaczynających swoje istnienie na rynku są seed i start-up. To typowe środki przeznaczone na wspomożenie rozpoczęcia biznesu. Jednak przy tej ofercie, która wiąże się ze szczególnie wysokim poziomem ryzyka, inwestorzy oczekują znacznie wyższej stopy zwrotu niż przy inwestowaniu w  firmy dobrze prosperujące i przygotowujące się do ekspansji. Niechęć ta wynika, oprócz  niepewności inwestycji, także z wysokich kosztów przygotowawczych. I tutaj pojawiają się z pomocą uruchamiane przez rząd fundusze. Ale należy pamiętać, że przy wyborze funduszu firma musi zaznajomić się z jego polityką inwestycyjną, gdyż może on nie obsługiwać naszego typu działalności. Wówczas ubieganie się o dofinansowanie jest tylko stratą czasu. Koniecznym jest także dopasowanie swojego poziomu rozwoju do wymagań konkretnych inwestorów.

Jakie wymagania mają inwestorzy venture capital i kim oni są?

Inwestorzy tego funduszu są nastawieni na wysokie zyski, dlatego skrupulatnie wybierają firmy, które będą finansować. Są oni bardzo wymagający, a podstawowe zagadnienie jakie wzbudza ich zainteresowanie, to czy spółka rocznie osiąga minimum 30-40 procentową stopę zwrotu. Zasiadają oni zazwyczaj w radzie nadzorczej i bacznie śledzą kierunki realizacji planu.  Spośród mnogości projektów wybierają jedynie te, które spełniają warunki świadczące o przyszłym sukcesie. Aby uzyskać środki z tego kapitału nasz projekt musi być realizowany przez profesjonalny zespół menedżerów. Bowiem większe znaczenie mają dla nich ludzie, jako realizatorzy i wykonawcy projektów. Dlatego też inwestują oni szczególnie w tych najzdolniejszych. Obligatoryjnym jest wykazywanie bardziej konkurencyjnej oferty produktów lub posiadanie przewagi technologicznej. Przedsięwzięcie takie musi odznaczać się wykazywaniem adekwatności między stopą zwrotu a poziomem ryzyka i poświęconym czasem. Inwestorzy wymagają także ustalenia ścieżki wyjścia z inwestycji.

Inwestorzy oprócz tych podstawowych oczekiwań mają szereg kryteriów, na które szczególnie zwracają uwagę przy wyborze projektu. Poniższa tabela przedstawia najczęściej stosowane kryteria selekcji, którą w pierwszej części przechodzi zaledwie ok. 10- 20% zgłoszonych projektów, a dofinansowanie w rezultacie otrzymuje zaledwie garstka, 3- 5% ubiegających się.

Źródło: Dariusz Klonowski, Kapitał wysokiego ryzyka w Polsce. Kryteria podejmowania decyzji inwestycyjnych, Organizacja i Kierowanie, 1/2003

Inwestorów venture capital można  poszukiwać wśród osób indywidualnych, przedsiębiorstw, towarzystw emerytalnych, banków bądź instytucji publicznych.

Jak pozyskać venture capital?

Ubiegając się o uzyskanie dofinansowania z venture capital musimy przygotować niezbędną dokumentację. Wymagany jest najczęściej biznesplan, choć niekiedy może wystarczyć prostsza wersja obrazu inwestycji. Jednak bez względu na formę dokumentu, musi on pozwalać potencjalnemu inwestorowi na poznanie historii firmy, jej właścicieli, pozycji na rynku, produktów, konkurencji i wiele innych czynników z jej otoczenia. To właśnie biznesplan jest poddawany ostrej krytyce i na jego podstawie zazwyczaj wybiera się firmy do inwestycji. Powinien on zawierać analizę rynku, opis przedsięwzięcia, jego finansowanie oraz plan marketingowy i organizacyjny. Jeśli już udało nam się przebrnąć przez to sito, kolejnym etapem jest spotkanie władz przedsiębiorstwa i inwestora. Ustalają oni dodatkowe informacje, pogłębiają wzajemną wiedzę, wspólnie dopracowują projekt. Inwestorzy gwarantują przy tym poufność, gdyż zgromadzone informacje nie mogą przedostawać się na zewnątrz. Pokonanie tego pułapu pozwala przejście do negocjacji. W tym miejscu zarząd jak i inwestor ustalają warunki współpracy, prawa, obowiązki oraz co jest najważniejsze, ale i najtrudniejsze - ustalają cenę za jaką inwestor nabywa akcje spółki. Po tym etapie Komitet Inwestycyjny podejmuje ostateczną decyzję. Jeśli jest ona pomyślna następuje zawarcie umowy i firma otrzymuje potrzebny kapitał. Cała ta procedura trwa zazwyczaj kilka miesięcy, ale wiadomość o przejściu pierwszej części selekcji można uzyskać już w przeciągu paru tygodni.

Każdy przedsiębiorca decydując się na dofinansowanie funduszem venture capital musi przeanalizować wszystkie jego zalety i wady. Bo jak widzimy źródło to posiada wiele walorów, ale nie jest bez skazy. Podstawowym zarzutem pod jego kierunkiem może stać się zmiana struktury kapitału w firmie, a co za tym idzie, podział zysków i władzy z inwestorem z zewnątrz. Mimo to, polska gospodarka, która musi ciągle zmniejszać dystans dzielący ją od innych krajów, powinna zapewnić właściwe warunki rozwoju tego funduszu, bowiem jest on często jedyną szansą dla wielu firm.

Karolina Grygiel

Szukaj ofert pracy

Np.: Programista Warszawa (oddzielaj słowa spacjami)

Kontakt z nami