Siedzący tryb pracy przy komputerze powoduje szereg dolegliwości, które z wiekiem niebezpiecznie się nasilają. Co nam grozi i jak temu zaradzić? Problem na pozór błahy, wcale takim nie jest. Do troski o nasze zdrowie w pracy zobligowani są ustawą pracodawcy, a ostatnio pomaga im w tym ZUS.

Dzień w pracy to dla wielu osiem godzin okupowania biurka z oczami wpatrzonymi w monitor komputera. No, może z małą przerwą na śniadanie. Zatem pomnóżmy sobie dzień pracy przez pięć dni w tygodniu, przez cztery tygodnie w miesiącu i dwanaście miesięcy w roku. Daje to w sumie 1920 godzin niemalże całkowitego bezruchu. Wielu z nas może to jeszcze pomnożyć przez kilkanaście lat pracy. Przy nieustannym obciążeniu kręgosłupa, oczu i dłoni, aż trudno uwierzyć, że nasz organizm jest w stanie znosić tak wiele. Znosi, ale nie jest niezniszczalny. Te tysiące godzin niestety nie mogą nie mieć wpływu na nasz organizm. Niemal można dojść do wniosku, że praca szkodzi zdrowiu.

Na co uskarżają się pracownicy biur?

Obciążenie kręgosłupa, bóle mięśni pleców, zaburzenia krążenia, problemy ze wzrokiem, dłońmi, ramionami i nogami – to główne dolegliwości. Zmniejszają one efektywność i zadowolenie z pracy zarówno pracownika jak i pracodawcy.

Jeden dzień pracy to 30 tysięcy ruchów wykonywanych przez oczy, a sześć godzin pracy z myszką jest obciążeniem dla palca wskazującego porównywalnym z pracą nóg podczas 40-kilometrowego marszu. Jakby tego było mało, nie robimy prawie nic by po pracy zrekompensować organizmowi tak długi wysiłek. Po ciężkim dniu nie mamy już ochoty ruszać się z domu. Nie w głowie nam wyjście na basen, który rozluźniłby wszystkie mięśnie, czy choćby dotleniający spacer. Warto się przełamać. Jednak dla tych, którzy aktywni są tylko w pracy, na szczęście są inne rozwiązania: dbanie o zdrowie w pracy! Co więcej, nie mamy innego wyjścia, bo przy założeniu, że przez ponad 1/3 życia śpimy, poza snem i czasem w pracy niewiele pozostaje na intensywną troskę o zdrowie.

Zasady ergonomii

Ergonomia to dyscyplina, która zajmuje się zasadami i metodami dostosowywania warunków pracy do właściwości fizycznych i psychologicznych człowieka. Jednak to nie tylko nauka, ale także prawo i konkretne wskazówki, jak należy zaprojektować stanowisko pracy.

Kilka podstawowych zasad:

Stół powinien mieć możliwość regulacji wysokości. Powierzchnia stołu musi umożliwiać wygodną pracę i dostępność do potrzebnych przedmiotów. Dobrze, by wszystkie elementy wyposażenia stanowiska pracy były w zasięgu ręki, co pozwoli uniknąć wymuszonych pozycji. Krzesło powinno być obrotowe, mieć możliwość regulacji wysokości siedziska, a jego oparcie ukształtowane zgodnie z naturalną pozycją kręgosłupa.

Prawie nieobecnym elementem wyposażenia biurowego, choć bardzo istotnym, jest podnóżek z powierzchnią antypoślizgową. Jego zadaniem jest utrzymanie naturalnego kąta nachylenia stóp w pozycji siedzącej oraz niedopuszczenie do ucisku na tętnice udowe, co może powodować zaburzenia krążenia.

Ważne jest też dobre oświetlenie biurowe, które nie będzie męczyło wzroku i jednocześnie nie będzie raziło pracowników w oczy.

Ekran monitora powinien być ciekłokrystaliczny (w przeciwieństwie do tradycyjnych monitorów nie emituje on szkodliwego promieniowania) ustawiony w odległości od 40 do 70 cm od oczu. Ważne jest też, aby płaszczyzna ekranu była prostopadła do twarzy.

Klawiaturę i mysz trzeba tak ustawić, aby zapobiegać jednostajnym, długotrwałym obciążeniom ramion i nadgarstków. Najlepiej, jeśli znajdują się w specjalnej szufladzie i mają możliwość regulacji kąta nachylenia. W pisaniu na klawiaturze istotne jest, żeby nadgarstki miały cały czas wsparcie na przednim wsporniku, a jeśli to możliwe - na żelowej podkładce. Zapobiega to bardzo niebezpiecznym, długotrwałym obciążeniom stawów, które po latach pracy przemieniają się w dokuczliwe schorzenia.

Obowiązki pracodawcy

O zdrowie najlepiej zadbać samemu, ale warto wiedzieć, że pracodawca też ma pewne obowiązki. Musi tak zorganizować stanowisko pracy z monitorami ekranowymi aby spełniały one minimalne warunki dotyczące monitora, klawiatury, stołu, siedziska, oprogramowania i wilgotności powietrza. Ponadto pracodawca powinien tak zorganizować pracę, aby zapewnić pracownikowi:

• łączenie przemienne pracy związanej z obsługą monitora ekranowego z innymi rodzajami prac nieobciążającymi wzroku i wykonywanymi w innych pozycjach ciała – przy nieprzekraczaniu godziny nieprzerwanej pracy przy obsłudze monitora ekranowego lub
• co najmniej 5-minutową przerwę, wliczaną do czasu pracy, po każdej godzinie pracy przy obsłudze monitora ekranowego.

Przepisy te nie mają zastosowania m.in. do systemów komputerowych na pokładach środków transportu, kalkulatorów, maszyn do pisania z wyświetlaczem, kas rejestrujących i innych urządzeń z małymi ekranami do prezentacji danych.

Osoby stale wykonujące pracę z użyciem komputerów podlegają ochronie prawnej. Odpowiednie warunki pracy zostały określone w rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe.

ZUS szkoli pracodawców

Zakład Ubezpieczeń Społecznych aktywnie włącza się w działania zapobiegające wypadkom w pracy i chorobom zawodowym. W tym celu do końca roku w Warszawie organizuje bezpłatne szkolenia dla początkujących przedsiębiorców.

Program szkolenia obejmuje między innymi wybrane zagadnienia z prawa pracy, ryzyko zawodowe, ergonomię, techniczne bezpieczeństwo pracy, ochronę przeciwpożarowa, skutki ekonomiczne niewłaściwych warunków pracy (np. świadczenia z tytułu wypadków przy pracy, składka na ubezpieczenie społeczne pracowników), a także pierwszą pomoc przedmedyczną.

Kursy przeznaczone są dla pracodawców rejestrujących działalność gospodarczą po raz pierwszy, szczególnie z sektorów: budownictwa, ochrony zdrowia, transportu i przetwórstwa przemysłowego.

Szkolenia odbywają się w cyklu dwudniowym w okresie od 09.06.2006 r. do 16.12.2006 r. Zgłoszenia wszystkich chętnych przyjmuje Bożena Grabek w I Oddziale ZUS w Warszawie przy ul. Senatorskiej 6.

A my?

Nie tylko pracodawcom trzeba przypominać i wymagać od nich odpowiedniego przygotowania stanowiska pracy. Często my sami, nawet w najlepiej wyposażonym biurze, lekceważymy podstawowe zasady pracy w pozycji siedzącej. Zgarbiona sylwetka, założona noga na nogę, wzrok przykuty do monitora... Po kilku latach dokuczliwe schorzenia mamy jak w banku. Praca nie zając, nie ucieknie. Czasem warto oderwać się na chwilę, przewietrzyć, rozprostować kości. Koszt jaki poniesiemy to najwyżej kilkanaście dodatkowych minut w pracy. Korzyści będą bezcenne.

Agnieszka Ratajczak

Szukaj ofert pracy

Np.: Programista Warszawa (oddzielaj słowa spacjami)

Kontakt z nami